"Τι θα ήταν ο κόσμος χωρίς κριτική;¨ Μια συζήτηση με τον Φρίντριχ Νίτσε

Καθόμουν στον καναπέ στέλνοντας μηνύματα με μουσική υπόκρουση τους Queen, όταν συνειδητοποίησα ότι μάλλον πρέπει να αρχίσω την εργασία στην ιστορία για τον Φρίντριχ Νίτσε. Ήθελα φυσικά να το αναβάλλω, όπως πάντα, αλλά μιας και ό, τι θυμόμουν από την ιστορία μου φαινόταν ενδιαφέρον σκέφτηκα γιατί όχι; Έτσι, σηκώθηκα από τον καναπέ –ναι, ξέρω: πώς και έτσι;-, ντύθηκα στα γρήγορα, γιατί μόλις προλάβαινα να γλιτώσω να αγοράσω καινούργιο εισιτήριο –σε λίγο θα έληγε- και έτρεξα στις σκάλες ενώ μόλις που πρόλαβα να αρπάξω το αγαπημένο μου σημειωματάριο πριν ξεχυθώ στους δρόμους. Όπως φαντάζομαι θα έχετε καταλάβει μέχρι τώρα η Ελλάδα μένει λίγο πίσω στις εφευρέσεις και στα τεχνολογικά επιτεύγματα τώρα τελευταία –για να είμαστε δίκαιοι βγήκαμε από την κρίση μόλις τρία χρόνια πριν, μετά από τόσες δεκαετίες…-, γι’ αυτό οι θάλαμοι μετακίνησης στο χωροχρόνο –ή αλλιώς ΘΑΧΧ- έγιναν δημόσιοι τους τελευταίους μήνες ενώ ο υπόλοιπος πλανήτης μετακινείται στο χωροχρόνο εδώ και χρόνια. Παρ’ όλ’  αυτά, σ’ αυτό το χρονικό διάστημα εμείς –η «νεολαία»- το έχουμε κάψει λίγο για να γνωρίσουμε όλους τους «διάσημους» -που θεωρούσαν οι παππούδες μας «ωραίους»- από κοντά και αυτό εκμεταλλεύεται τώρα η καθηγήτρια να μας στέλνει σε ανόητα ταξίδια για να πάρουμε συνέντευξη από κάποιον Νίτσε ή κάτι τέτοιο... Ο τυπάς από χαρακτήρα πάντως καλός φαίνεται, δε θα πω ψέματα… να το δω… Αλλά να! Έφτασα. Στριμώχτηκα μέσα σ’ ένα θάλαμο διακοσμημένο με πολλά γκράφιτι απ’ έξω –καλά ρε πότε προλάβατε να τα ζωγραφίσετε όλα αυτά;- και ανέφερα λαχανιασμένα τον προορισμό μου αφού επέλεξα την προσωπικότητα του Νίτσε για να μεταφερθώ κατευθείαν έξω από την πόρτα του. «Ελβετία, 2 Μαΐου 1879», αναφώνησα όσο πιο γρήγορα μπορούσα και μετά κράτησα την ανάσα μου –ναι έχουμε έτος 2087 και ακόμα να μάθουν κάποιοι να χρησιμοποιούν τουαλέτες αντί των δημόσιων χώρων για τις ανάγκες τους. Μετά από κάνα δεκάλεπτο, ο θάλαμος τραντάχτηκε –δεν είναι και το πιο καινούργιο μοντέλο- σημάνοντας την ώρα μου να ξεμυτίσω στο έτος 1879, στην Ελβετία. Μόλις βγήκα, έριξα μια ματιά τριγύρω με ενδιαφέρον και περιέργεια, μάζεψα λίγο θάρρος –μετά από τόσες επισκέψεις στο παρελθόν και είμαι ακόμα νευρική όταν γνωρίζω «διασημότητες»-, έκανα δυο βήματα μπροστά, ευχαρίστησα νοερά το σχολείο που μου έμαθε γερμανικά και χτύπησα τρεις φορές ακριβώς την πόρτα. Μου άνοιξε ο Φρίντριχ Νίτσε αυτοπροσώπως –δεν το περίμενα, περίμενα να χρειαστεί να επινοήσω καμιά βιαστική δικαιολογία σε καμιά υπηρέτρια. Ήταν χλομός, όπως φοβόμουν, και είχε μια ελαφριά απορία αποτυπωμένη στο πρόσωπό του. Του εξήγησα τα απαραίτητα, κυρίως για να μην φύγει πριν από την ώρα του ο καημένος επειδή εγώ ήμουν με το σορτσάκι και το κοντομάνικο στο πολύ δροσερό αεράκι της Ελβετίας –η κλιματική αλλαγή δεν αμφισβητείται πια στη δική μου εποχή αλλά είναι και καλοδεχούμενη μερικές φορές. Ήταν ευγενικότατος και με προσκάλεσε στο σπίτι του αμέσως. Νομίζω έδειχνε πιο πολύ ενδιαφέρον αυτός για μένα παρά εγώ για αυτόν. Αφού καθίσαμε και επειδή τον είδα τόσο πρόθυμο, μπήκα αμέσως στο ψητό:

Εγώ: - Ευχαριστώ πολύ για τη καλοσύνη σας, κύριε Νίτσε. Αν δεν σας πειράζει, θα ήθελα να περάσουμε αμέσως στην συνέντευξη. Έχω περιορισμένο χρόνο στη διάθεσή μου, όπως είμαι σίγουρη και εσείς.

Νίτσε: - Βεβαίως.

Η φωνή του μου φάνηκε βραχνή, σαν να είχε χρόνια να τη χρησιμοποιήσει.

Εγώ: - Ωραία, λοιπόν. Τι έχετε να μου πείτε για τα αδέρφια σας;

Νίτσε: - Η αδελφή μου γεννήθηκε το 1846 και ονομάζεται Ελίζαμπεθ Τερέζα Αλεξάνδρα Νίτσε. Ο αδερφός μου το 1848 και ονομαζόταν Λούντβιχ Ιωσήφ. Πέθανε πρόωρα το 1850 ακολουθώντας τον πατέρα μου, ο οποίος είχε αποβιώσει ένα χρόνο πριν. Έτσι, μεγάλωσα σ’ ένα γυναικοκρατούμενο περιβάλλον, όπου κυριαρχούσε  «ένα άτεγκτο χριστιανικό καθεστώς».

Εγώ: - Μμ… στο γυμνάσιο αφιερώνατε μεγάλο μέρος του χρόνου σας στο γράψιμο. Νιώθατε από μικρός μια κλίση προς τις θεωρητικές επιστήμες;

Νίτσε: - Στο γυμνάσιο, όντως, επέδειξα μία πλούσια λογοτεχνική παραγωγή, έτσι μου είπαν, ενώ σε ηλικία 14 ετών ταξινόμησα τα ποιήματά μου σε περιόδους. Αλλά στο δημοτικό που παράλληλα με τη θρησκευτική αγωγή μελετούσα λατινικά και αρχαία ελληνικά, δεν εμφάνισα ιδιαίτερη κλίση σ’ αυτές τις γλώσσες.

Εγώ: - Έχω ακούσει ότι ενδιαφέρεστε ιδιαίτερα για τη μουσική. Μπορείτε να μου πείτε με λίγα λόγια τη γνώμη σας για αυτήν;

Νίτσε: - Ειδικά για τη μουσική, όχι. Μόνο με πολλά. Βλέπεις, έχω τόσα πολλά να πω όπως και αυτή. Αρχικά, δεν μπορώ να καταλάβω ποιος θα μπορούσε να απορρίψει έναν ήχο. Ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι ο Μπαχ είναι περισσότερο ή λιγότερο «αληθινός» από τον Μότσαρτ ή τον Μπετόβεν; Δεν απευθύνομαι παρά σ' εκείνους που έχουν άμεση σχέση με τη μουσική. H μουσική δεν είναι μια τέχνη σαν τις άλλες, είναι η ανώτερη έκφραση της ζωής. Χωρίς τη μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος. Η μουσική είναι στη συνείδησή μας και ο χορός στο πνεύμα μας, με τα οποία δεν θέλουν να εναρμονιστούν όλες οι πουριτανικές λιτανείες, τα ηθικά κηρύγματα και η χρηστότητα. Πόσα λίγα χρειαζόμαστε για την ευτυχία! Τον ήχο ενός αυλού… Χωρίς τη μουσική θα ήταν η ζωή ένα λάθος. Στο πιάνο, για παράδειγμα, παίζω άλλοτε ευαίσθητα και περιγραφικά και άλλοτε βίαια, όταν θέλω να κατακτήσω όλες τις διαστάσεις του ήχου. Στο πιάνο το βασικότερο είναι να αφήνεις τη συνοδεία να συνοδεύει και το τραγούδι να τραγουδάει. Αυτά είναι τα λιγότερα που θα μπορούσα να πω για τη μουσική.

Εγώ: - Ουάου! Εξηγούνται πολλά έτσι… Τώρα, μπορείτε να μου εξηγήσετε τι αντιπροσωπεύει ο σύλλογος «Germania» στον οποίο γνωρίζω ότι εμπλακήκατε αλλά πώς ακριβώς;

Νίτσε: - Δεν εμπλάκηκα απλώς, αλλά μαζί με τον φίλο μου Γκούσταφ Κρουγκ, ίδρυσα τον σύλλογο «Germania», ένα είδος λογοτεχνικής, μουσικής και επιστημονικής λέσχης όπου αποφασίσαμε ότι κάθε μέλος θα υπέβαλλε απαραιτήτως ένα έργο τον μήνα, ποίημα, δοκίμιο, σχέδιο ή ακόμα και μουσική σύνθεση.

Εγώ: - Μάλιστα. Ισχύει ότι αμφισβητήσατε τον Χριστιανισμό, αν ναι πότε και γιατί;

Νίτσε: - Όσων αφορά τον Χριστιανισμό, δεν υπήρξα ποτέ στείρος μηδενιστής και αθεϊστής. Αντίθετα, άσκησα κριτική στη χριστιανική κοινωνία της εποχής μου, καθώς και στις δεσπόζουσες ηθικές θεωρίες που, κατά τη γνώμη μου, εγκλωβίζουν τη ζωτική ορμή που ωθεί τον άνθρωπο να εκφραστεί γνήσια και να βιώσει τη χαρά της ζωής. Επηρεασμένος από τους αρχαίους Έλληνες σοφιστές προσπάθησα να διακρίνω την ηθική σε εκείνη του κυρίου και σε αυτήν του δούλου, ονειρεύτηκα τον Υπεράνθρωπο, διείδα στον πυρήνα της ανθρώπινης πράξης την βούληση για δύναμη και μπορώ να πω ότι έγινα πρόδρομος του υπαρξισμού και της μετα-νεωτερικότητας, αφού εισήγαγα τις έννοιες του εσωτερικού νοήματος και της προσωπικής ανάγνωσης ενός κειμένου. Με τον όρο «μηδενισμός» περιέγραψα τον υποβιβασμό των υψηλών αξιών. Πιστεύω ότι η εποχή που ζω είναι μία εποχή παθητικού μηδενισμού, δηλαδή μία εποχή η οποία δεν έχει αντιληφθεί ότι τα θεωρούμενα από τη θρησκεία και τη φιλοσοφία ως «απόλυτα» έχουν αποσυντεθεί με την εμφάνιση του θετικισμού του 19ου αιώνα. Με την κατάρρευση των μεταφυσικών και θεολογικών βάσεων και θεσφάτων της παραδοσιακής ηθικής, εκείνο που απομένει είναι μία διάχυτη αίσθηση έλλειψης σκοπού και νοήματος. Η επικράτηση της επίγνωσης έλλειψης νοήματος σήμαινε τον θρίαμβο του μηδενισμού: ο Θεός πέθανε. Η αντίθεση μου για την πίστη του ανθρώπου στον Θεό, είναι απόλυτη. Είναι κάθετη και αδιαπραγμάτευτη. Ο Θεός της χριστιανικής πίστης είναι Αυτός που αναιρεί και καταστρέφει τη χαρά της ζωής. Η ελευθερία του ανθρώπου προϋποθέτει το θάνατο του Θεού. Στη χριστιανική πίστη η ελευθερία είναι ένα πολύτιμο δώρο μεταξύ των άλλων, προίκα που δόθηκε από τον Δημιουργό στο δημιούργημα.

Εγώ: - Από ποια έργα θεωρείτε ότι επηρεαστήκατε στα χρόνια των πανεπιστημιακών σπουδών σας;

Νίτσε: - Κατά την σύντομη παραμονή μου στην Βόννη, μελέτησα καλά το έργο του Ντάβιντ Στράους για την πραγματική ζωή του ιδρυτή του Χριστιανισμού και επιβεβαίωσα τότε όχι μόνον την πλήρη απόρριψη της συγκεκριμένης θρησκείας μέσα μου, αλλά απέρριψα και την θρησκοληψία γενικότερα, ανακηρύσσοντας τον εαυτό μου «αναζητητή» της Αλήθειας. Το 1865 επίσης ήρθα σε επαφή με το έργο του Σοπενχάουερ και με επηρέασε καθοριστικά. Μεγάλη επίδραση στη φιλοσοφική του σκέψη είχε και το έργο του Φρήντριχ Άλμπερτ Λάνγκε (Ιστορία του υλισμού). Το θεωρούσα ως το σημαντικότερο φιλοσοφικό έργο των τελευταίων ετών.

Εγώ: - Τι έχετε να μου πείτε για το πυροβολικό σώμα του Νάουμπουργκ; Έχετε κάνει εκεί θητεία;

Νίτσε: - Το 1867 κατατάχθηκα στο πυροβολικό σώμα του Νάουμπουργκ, όπου διακρίθηκα και πιθανόν να αποκτούσα τον βαθμό του λοχαγού αν δεν υφίσταμαι ένα σοβαρό τραυματισμό που έθεσε τέλος στη στρατιωτική μου σταδιοδρομία. Έτσι αναγκάστηκα να επιστρέψω στο πανεπιστήμιο της Λειψίας.

Εγώ: - Μάλιστα. Θα ήθελα επίσης να μάθω ποια ήταν η σχέση σας με τον Ρίχαρντ Βάγκνερ;

Νίτσε: - Το βράδυ της 8ης Νοεμβρίου του 1868 συναντήθηκα για πρώτη φορά με το τότε μουσικό μου είδωλο, τον Βάγκνερ. Μετά από πολύωρη συζήτηση ο Βάγκνερ μου ζητά να κάνω συχνές επισκέψεις και εγώ ανταποκρίνομαι. Το περιεχόμενο των συζητήσεων είναι φυσικά η μουσική και η φιλοσοφία. Κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους, ενώ δίδασκα την ελληνική γλώσσα, μελέτησα τα αρχαιοελληνικά κείμενα και δημοσίευσα μια σειρά από σχετικά δοκίμια που με οδήγησαν στο πρώτο μου βιβλίο «Η γένεση της τραγωδίας από το πνεύμα της μουσικής». Τότε θαύμαζα το έργο του Βάγκνερ και του Σοπενχάουερ. Ο Βάγκνερ εκθείαζε το έργο μου. Όσο ζούσα στην Ελβετία, μέχρι το 1879, συνέχισα να επισκέπτομαι συχνά τον Βάγκνερ στο Μπαϊρόιτ όπου τότε διέμενε. Επρόκειτο για μια παραγωγική φιλία. Αργότερα, μετά την απογοητευτική παραγωγή του φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ το 1876, όπου παρουσιάστηκε το «Δαχτυλίδι», άρχισε να επέρχεται ρήξη στη φιλία μας. Εγώ υπερασπίστηκα την περίπτωση Μπιζέ και επανεκτίμησα και τον Σούμπερτ, που με την γενναιοδωρία της ψυχής του, αν και μικρότερος σε μέγεθος από τους άλλους συνθέτες, εγγυάται ότι για πολλούς αιώνες οι επόμενοι συνθέτες θα έχουν να εμπνέονται από αυτόν και τις μουσικές εμπνεύσεις του. Ο σωβινισμός και αντισημιτισμός του Βάγκνερ ανέκαθεν με ενοχλούσαν αλλά η «χαριστική βολή» στη σχέση μας δόθηκε από τον «Πάρσιφαλ» που υμνούσε τον χριστιανισμό, τον οποίο είχα χαρακτηρίσει ως πλάνη.

Αποφάσισα να μην κάνω κανένα σχόλιο πάνω σε αυτή την διήγηση. Νομίζω το παρατήρησε.

Εγώ: - Κατά τη διάρκεια του Γαλλοπρωσικού πολέμου ήρθατε σε επαφή με τον πόλεμο. Μπορείτε να περιγράψετε την εμπειρία σας;

Σήκωσα τα μάτια μου από το σημειωματάριο έτοιμη να καταγράψω την επόμενη απάντησή του. Για πρώτη φορά εκείνο το απόγευμα, όμως, τον είδα να διστάζει. Με κοιτούσε με ένα περίεργο βλέμμα: φόβος; Ξαφνικά το βλέμμα του άλλαξε τελείως και έγινε απόμακρο, λες και δεν ήταν σ’ αυτό το δωμάτιο μαζί μου αλλά κάπου μακριά… μόνος του… με κάποιον άλλον… ποτέ δεν έμαθα. Έμεινε χαμένος στις αναμνήσεις του για αρκετά λεπτά. Τότε όμως το βλέμμα του άλλαξε για δεύτερη φορά και φαινόταν αποφασιστικό και σίγουρο. Είχε αποφασίσει να μιλήσει.

Νίτσε: - Κατά τη διάρκεια του Γαλλοπρωσικού πολέμου(1870-71) υπηρέτησα εθελοντικά στο πλευρό της Πρωσίας, ως βοηθός νοσοκόμος, καθώς η διοίκηση του πανεπιστημίου δεν μου επέτρεπε να γίνω στρατιώτης, όπως εγώ επιθυμούσα.

Μιλούσε γρήγορα, τόσο γρήγορα που φαινόταν λες και βιαζόταν να τα πει. Όχι… Περισσότερο σαν να είχε ήδη αποφασίσει τι θα πει και τα έλεγε γρήγορα για να καταλάβω ότι δεν πρόκειται να του πάρω λέξη παραπάνω. Ό, τι και να ‘ταν δεν επέμενα.

Νίτσε: -Ήρθα σε επαφή με τη σκληρότητα και τη βαρβαρότητα του πολέμου και προσβλήθηκα από αρκετές ασθένειες, οι οποίες επιβάρυναν ακόμα περισσότερο την ανέκαθεν ασθενική μου υγεία.

Εγώ: - Λυπάμαι… Αναρωτιέμαι, έχετε δεχτεί ποτέ κριτική; Ή μάλλον αρνητικά σχόλια;

Νίτσε: - Φυσικά! Τι θα ήταν ο κόσμος χωρίς κριτική; Το 1872 όταν εξέδωσα το πρώτο μου βιβλίο, με τίτλο «Η Γέννηση της Τραγωδίας» ο Βάγκνερ το εκθείασε όμως δέχτηκα εχθρική κριτική και από το φιλόλογο Ούλριχ φον Βιλαμόβιτς-Μέλεντορφ και από τον καθηγητή φιλολογίας του πανεπιστημίου της Βόννης Ούζενερ, όπου και οι δυο μαζί είχαν ως αποτέλεσμα τη μετρίαση του βαθμού αποδοχής μου στον ακαδημαϊκό κόσμο.

Εγώ: - Λυπάμαι. Και κάτι τελευταίο…

Νίτσε: - Βιάσου! Η υπηρέτρια θα είναι εδώ από λεπτό σε λεπτό!, αναφώνησε επιτακτικά.

Αχ, αυτές οι υπηρέτριες… όλο στο δρόμο μου βρίσκονται…

Εγώ: - Βεβαίως. Γιατί παραιτηθήκατε σήμερα το πρωί από το Πανεπιστήμιο της Βασιλείας;

Νομίζω τον έπιασα απροετοίμαστο. Δίστασε για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, ενώ ακούσαμε ένα θόρυβο από την πίσω πόρτα της κουζίνας. Σηκώθηκα –ή μάλλον τινάχτηκα πάνω- και μάζεψα τα πράγματά μου όσο πιο γρήγορα μπορούσα, ρίχνοντας το τσάι μου στο πάτωμα από τη βιασύνη μου. Εκείνος χωρίς να τον πειράζει κι ενώ εγώ προσπαθούσα να φύγω όσο πιο γρήγορα και αθόρυβα μπορούσα, εκείνος ψιθύρισε:

Νίτσε: - Υποφέρω από ημικρανίες, που οφείλονται σε βλάβη του αμφιβληστροειδούς και στα δύο μάτια μου, γεγονός που με ανάγκασε να υποβάλω την παραίτηση μου!, και μετά: Δεν πρέπει να σε δουν, ε;

Εγώ έγνεψα «ναι» χωρίς να ξέρω αν με είδε και βγήκα από την μπροστινή είσοδο και ξεχύθηκα στους δρόμους για δεύτερη φορά. Από μέσα άκουσα αχνά μια βαθιά φωνή -της υπηρέτριας- να ρωτάει με απορία: «Σε ποιον μιλάτε; Πάλι ακούτε φωνές;» Και με την σκέψη ότι θα βρω τον μπελά μου έτρεξα προς τον θάλαμο, μπήκα μέσα με την ψυχή στο στόμα, όπου πήρα μια βαθιά ανάσα χωρίς να το πολυσκέφτομαι και το μετάνιωσα αμέσως. Μέσα σ’ αυτό το δεκάλεπτο της διαδρομής σε ένα στενό θάλαμο φτιαγμένο για να με μεταφέρει, όμως, μάλλον συνειδητοποίησα περισσότερα απ’ ό, τι όλη την σημερινή μέρα και την προηγούμενη μαζί.

Αρχικά, ήξερα ότι θα βρω το μπελά μου γιατί δεν πρέπει να επηρεάζω το παρελθόν και εκείνη η υπηρέτρια είχε ακούσει τον Νίτσε να μου ψιθυρίζει καθώς έκανα μιαν ακόμη ηρωική έξοδο. Επίσης, ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι προς το τέλος της ζωής του λεγάμενου ο λόγος του ήταν παραληρηματικός και τον διακατείχαν παραισθήσεις μεγαλείου, οπότε σκέφτηκα ότι του φούσκωσα τα μυαλά –κάτι πολύ συχνά εύκολο να συμβεί με καλλιτέχνες και φιλόσοφους- γιατί για να τον επισκεφτώ θα θεώρησε ότι είναι καμιά μεγάλη προσωπικότητα –που είναι. Ή ότι προς το τέλος με θυμήθηκε και κάνουμε συζητήσεις στα όνειρά του ή και στον ξύπνιο του –εξ’ ου και ο παραληρηματικός λόγος. Για κάθε μια από αυτές τις περιπτώσεις όμως εγώ την έβαψα…

Αφροδίτη Χλαπάνη, Γ5

Συνάντηση με την Μαρί Κιουρί

Κυριακή 19/3/2017 . Ξαπλωμένη στο κρεβάτι μου το μεσημέρι σκεφτόμουν τι να κάνω για να ξεβαρεθώ . Να βάλω μουσική ; Μπα όχι πάλι τα ίδια  … Να δω τηλεόραση ; Βαρετό . Να διαβάσω κανένα βιβλίο ;Ούτε αυτό . Αυτήν την φορά είχα μια ξεχωριστή ιδέα , να μην κάνω κάθε Κυριακή τα ίδια . Σκέφτηκα  να κάνω ένα πείραμα που είχα διαβάσει σε μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο πριν 3  μέρες . Ένα άρθρο που έλεγε ταξίδι στον χρόνο με μόνο μερικά  υλικά . Αλεύρι , μουστάρδα , σοκολάτα και δυο κούπες γάλα . Ξεκίνησα λοιπόν να το φτιάχνω  , μύριζε κάπως απαίσια αλλά το αποτέλεσμα ήλπιζα να βγει ικανοποιητικό  . Σε δύο λεπτά ήταν  έτοιμο . Μετά από πολύ ανακάτεμα ήταν επιτέλους έτοιμο. Έφαγα μια κουταλιά και αμέσως βρέθηκα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο με μια μεζούρα , αλλά αντί για εκατοστά είχε χρόνια . Επέλεξα να πάω στο 1920 να συναντήσω μια από τις καλύτερες γυναίκες φυσικούς που πέρασαν από τον κόσμο μας .

Αυτό ήταν λοιπόν . Παρίσι 1920. Είμαι έξω ακριβώς από το σπίτι της .Το καμπανάκι της έγραφε « οικογένεια Κιουρί» .τράβηξα το σχοινί για το καμπανάκι το έκανα πέρα δώθε δυό τρείς φορές και περίμενα με ανυπομονησία . Η πόρτα άνοιξε κάνοντας ένα περίεργο θόρυβο .

-Καλησπέρα ! μου είπε . Ψάχνετε κάποιον ; Μπορώ να βοηθήσω ;

-Καλησπέρα !Για την ακρίβεια εσάς ψάχνω . έρχομαι από το μέλλον και είμαι εδώ γιατί η καθηγήτρια της Ιστορίας μας , μας ανέθεσε μια εργασία για το παρελθόν και εγώ επέλεξα να πάρω συνέντευξη από εσάς αφού σας θαυμάζω κιόλας .

-Ευχαρίστως να σε βοηθήσω . Έλα , πέρασε μέσα .

  Εγώ αμέσως έκατσα στον αναπαυτικό της καναπέ , με την σκέψη πως δεν της φάνηκε περίεργο ότι ήρθα από το μέλλον .

- Τι μπορώ να κάνω για σένα , μου είπε .

-Θα ήθελα να μου απαντήσετε κάποιες ερωτήσεις σχετικά με την ζωή σας .

-Ευχαρίστως .

-Καταρχήν θα ήθελα να μάθω ποια χρονιά γεννηθήκατε και σε ποιο μέρος , και κάποια πράγματα για την παιδική σας ηλικία

-Εγώ γεννήθηκα  στην Πολωνία και συγκεκριμένα στην Βαρσοβία  το 1867. Από μικρή είχα ακουστά το πανεπιστήμιο της Γαλλίας και ήταν ένα από τα όνειρά μου να σπουδάσω εκεί. Είμαι η μικρότερη από τα πέντε αδέρφια  και σε ηλικία 11 ετών έχασα την μητέρα μου από φυματίωση .Ο πατέρας μου ήταν δάσκαλος , μελετούσε Φυσική και μαθηματικά ,έτσι και εγώ βλέποντας τα βήματα του πατέρα μου τα ακολούθησα και έκανα τα όνειρα μου πραγματικότητα

-Πώς περάσατε στο πανεπιστήμιο ; Ξέρω πως στα περισσότερα πανεπιστήμια εκείνη την εποχή απαγορευόταν η φοίτηση τω γυναικών . Σωστά ;

- Εγώ ήθελα να σπουδάσω στο πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας , αλλά δεν μου επέτρεψαν , διότι δεχόντουσαν  μόνο  αγόρια . Δεν το άφησα κάτω και άρχισα  να φοιτώ στο ‘ΙΠΤΑΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ‘στη Βαρσοβία το οποίο πραγματοποιούσε διαλέξεις μυστικά .

Εγώ την παρακολουθούσα με τεράστια προσοχή και άκουγα κάθε της λέξη.  Έπειτα την ρώτησα :

-Πώς γνωρίσατε τον σύζυγο σας τον Πιερ ;

-Μετά το πτυχίο μου , αποφάσισα να ασχοληθώ  με τις ιδιότητες ορισμένων μετάλλων.  Για αυτήν την μελέτη χρειαζόμουν ένα εργαστήριο .  Εκεί γνώρισα τον Πιέρ . Τον αγάπησα με την πρώτη ματιά . Μέσα σε έναν χρόνο παντρευτήκαμε με πολιτικό γάμο . Μια από τις καλύτερες στιγμές μου με τον Πιέρ ήταν το ταξίδι του μέλιτος μας όπου γυρίσαμε όλη την  Γαλλία με τα ποδήλατά μας .

-  Θέλω να μάθω για τα δυο βραβεία σας .

- Το 1903  εγώ και ο Πιερ  λάβαμε το πρώτο Νόμπελ  όπου το μοιραστήκαμε με τον Μπεκερέλ . Αυτό το Νόμπελ βασίστηκε  πάνω στην μελέτη μας   στο φαινόμενο της ακτινοβολίας και της ραδιενέργειας .Επίσης το 1911 , λίγα χρόνια μετά  τον θάνατο του Πιέρ , κατέλαβα το Νόμπελ Χημείας.

- Αναφέρατε το όνομα του συζύγου σας και τον θάνατό του .Μήπως μπορείτε  να  μου πείτε το αίτιο του θανάτου του ; Έπασχε από κάποια αρρώστια ;

- Δυστυχώς  ο Πιερ βρήκε  τραγικό θάνατο  .   Περνώντας απρόσεχτα έναν δρόμο του Παρισιού, συγκρούστηκε με ένα κάρο που το έσερναν άλογα και πέθανε ακαριαία .

- Λυπάμαι ….. Συγγνώμη εάν σας κούρασα απλα βρίσκω τη ζωή σας πολύ ενδιαφέρον . Θα μπορούσα να κάνω κάποιες ακόμα ερωτήσεις σχετικά με την προσωπική σας ζωή ;

- Εννοείται εγώ ήμουν πάντα και θα είμαι ανοιχτή προς τους ανθρώπους .

- Ωραία . Είχα ακούσει για μια ερωτική σας σχέση με ένα μαθητή του Πιερ . Ισχύει ;

- Μετά τον θάνατό του Πιερ ένιωθα μόνη καi έτσι έκανα μια ερωτική σχεση με έναν από τους μαθητές του . Οι κόρες  μου δεν συμφωνούσαν καθόλου με αυτήν την ιδέα. Όμως δεν θέλω να συζητάω για αυτό .

-ΜΑΜΑΑΑΑ. ΜΑΜΑΑΑΑΑ πετάχτηκε μια φωνουλα από το πουθενά .

- Συγγνωμη . Με συγχωρείς. Η κόρη μου με χρειάζεται . Εάν θες πέρνα κάποια άλλη στιγμή να σου πω περισσότερα . Ευχαριστώ που πέρασες

-Χαρά μου . Είπα και εφυγα .

Τέλος και αυτή η κουραστική αλλά συναρπαστική μέρα . Αύριο σχολείο ……

Δομνίκη Χατζηνικολάου, Γ5

Ένας νεαρός drifter συνομιλεί με τον Νικόλαους Αύγουστος Όττο!

Η στιγμή που περίμενα επιτέλους έφτασε. Το αυτοκίνητό μου ετοιμάστηκε και έφτασε στην Κω. Ευτυχώς μέχρι στιγμής όλα πηγαίνουν όπως τα ονειρεύτηκα- οι φανοποιοί έκαναν εξαιρετική δουλειά και είμαι ενθουσιασμένος! Όμως με βασανίζει , όπως βασανίζει και τον μπαμπά μου, ακόμα ένα ερώτημα: τι μηχανή να διαλέξουμε  για το αυτοκίνητό μου. Περνάμε  ώρες ατέλειωτες στο συνεργείο και σκεφτόμαστε  ποια είναι η καλύτερη λύση, όμως τίποτα! Δεν καταλήγουμε  πουθενά!

Το Σάββατο  στο συνεργείο, καθόμουνα δίπλα στο αυτοκίνητο μου και διάβαζα άρθρα από άλλους επαγγελματίες οδηγούς αλλά μάταια. Δεν μπορώ να αποφασίσω! Κάποια στιγμή, λοιπόν, έτσι όπως ήμουν απεγνωσμένος, μονολογώ : «Κανείς δεν μπορεί να με βοηθήσει!». Και ξαφνικά, ακούω μια φωνή να μου λέει: «Κι όμως, Σταύρο, εγώ  μπορώ να σε βοηθήσω». Νόμιζα ότι ήταν ο μπαμπάς μου, όμως με μεγάλη μου έκπληξη βλέπω έναν άντρα που δεν είχα ξαναδεί. Τρόμαξα. Ήταν μεγάλος σε ηλικία, με γένια και έντονο βλέμμα.

- «Ποιος είστε;», τον ρωτάω σαστισμένος.

- «Είμαι ένας άνθρωπος που έχει περάσει τη ζωή του μελετώντας τις μηχανές», μου λέει, με μια    νοσταλγία στα μάτια του.

- «Συγγνώμη αλλά δεν  σας γνωρίζω.»

 - «Δεν χρειάζεται να φοβάσαι!»

 - «Τι κάνετε εδώ;»

- «Ήρθα για να σε βοηθήσω.»

 - «Και τι σχέση έχετε εσείς με τα αυτοκίνητα;»

- «Καλέ μου Σταύρο, ξέρεις τι μηχανές χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητα σήμερα;»

- «Μα φυσικά! Μηχανές εσωτερικές καύσης. Μηχανές, δηλαδή, στις οποίες η καύση των καυσίμων γίνεται στο θάλαμο των εμβόλων.»

- «Σωστά, σε βρίσκω ενημερωμένο! Ξέρεις ποιος ήταν ο πρώτος που εφηύρε  αυτές τις μηχανές;»

- «Και βέβαια ξέρω! Ο Νικόλαους Αύγουστος Όττο ! »

- «Χαίρομαι που το γνωρίζεις!!Προφανώς όμως δεν έχεις εικόνα αυτού του εφευρέτη!!

- «Όχι για να είμαι ειλικρινής , όχι!

- «Τώρα  έχεις, αφού στέκεται ακριβώς  μπροστά σου !! Εγώ είμαι ο Νικόλαους Αύγουστος Όττο.»

 - «Τι ;;; Μα πώς είναι δυνατόν ;;;Δεν έχετε πεθάνει;;; Τι δουλειά έχετε στο συνεργείο μας;;; Εσείς δεν κατάγεστε από την Γερμανία ;;;; Συγγνώμη αλλά έχω πολλές ερωτήσεις !!!

- «Ήρθα γιατί  διαισθάνθηκα πόσο πολύ προβληματισμένος είσαι!!»

- «Ναι πράγματι!!! Αλλά αυτή την στιγμή έχω μείνει άφωνος !! Δεν μπορώ να πιστέψω ότι μπροστά μου βρίσκεται ο εφευρέτης μιας τόσο τέλειας μηχανής!!! Πραγματικά σας θαυμάζω».

- «Σε ευχαριστώ Σταύρο μου!! Η τέλεια αυτή μηχανή , όπως λες, είχε ονομαστεί αρχικά μηχανή αερίου ατμοσφαιρικής δύναμης και μάλιστα για αυτήν την εφεύρεση πήρα το χρυσό μετάλλιο στην Παγκόσμια Έκθεση στο Παρίσι.»

- «Ναι το ξέρω , το έχω διαβάσει! Πρέπει να νιώσατε πολύ περήφανος τότε. Η εφεύρεσή σας ψηφίστηκε η καλύτερη στον κόσμο!»

- «Για μένα, μικρέ μου φίλε, η μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι ότι μεταγενέστεροι μηχανικοί βασίστηκαν στη δική μου εφεύρεση. Ο Μάιμπαχ και ο ΓκότλιμπHYPERLINK "https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CF%80_%CE%9D%CF%84%CE%AC%CE%B9%CE%BC%CE%BB%CE%B5%CF%81" HYPERLINK "https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CF%80_%CE%9D%CF%84%CE%AC%CE%B9%CE%BC%CE%BB%CE%B5%CF%81"Ντάιμλερ κατασκεύασαν δικούς τους κινητήρες με βάση την πατέντα μου , ενώ ο Καρλ HYPERLINK "https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%81%CE%BB_%CE%9C%CF%80%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%82"Μπεντς την χρησιμοποίησε στην κατασκευή του πρώτου αυτοκινήτου το 1886».

- «Έχετε δίκιο, αυτό είναι πολύ σημαντικό! Βοηθήσατε στην εξέλιξη του αυτοκινήτου».

- «Βοήθησα κι εσένα, χωρίς να το ξέρεις!»

- «Αλήθεια ;; Μα πώς;»

- «Αν δεν υπήρχε η εφεύρεσή μου, δεν θα υπήρχε το drift σαν άθλημα. Ποιος νομίζεις θα μπορούσε να κάνει πλαγιολίσθηση με ένα αυτοκίνητο που θα έσερνε έναν θάλαμο, για να γίνεται η καύση εξωτερικά;», είπε γελώντας βροντερά.

- «Δεν το πιστεύω! Μα φυσικά !!!Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ αυτό!»

Οι ώρες περνούσαν χωρίς να το καταλάβω. Είχα μαγευτεί από τις γνώσεις του παράξενού μου συνομιλητή. Συζητήσαμε  ώρες ολόκληρες για τα αυτοκίνητα και τις μηχανές τους. Η συζήτησή μας με βοήθησε να πάρω μια απόφαση σχετικά με το ζήτημα που με βασάνιζε. Χαίρομαι γιατί ήταν η λύση που σκέφτηκα αρχικά με τον μπαμπά  μου!! Ήμουν ενθουσιασμένος κι έτοιμος να ανακοινώσω την απόφαση μου στον μπαμπά μου για να  ξεκινήσουμε  τις πυρετώδεις προετοιμασίες. Ξαφνικά, ανοίγω τα μάτια μου και συνειδητοποιώ ότι είχα αποκοιμηθεί στο παμπρίζ του αυτοκινήτου μου. Μόλις αντιλήφθηκα ότι ήμουν μόνος, στενοχωρήθηκα για μια στιγμή. Ξύπνησα, όμως, εμπνευσμένος  και ανακουφισμένος από αυτήν την ιδιόμορφη συνάντηση και φυσικά αισθανόμουν πολύ τυχερός. Τυχερός για το όνειρο που είδα αλλά κυρίως που γεννήθηκα σε αυτήν την εποχή κι όχι στην εποχή του Όττο.  Δεν θα μπορούσα ποτέ να ασχοληθώ με το άθλημά μου αν είχα γεννηθεί πριν τον Όττο! Αλλά τι λέω;; Δεν θα υπήρχε καν αυτό το άθλημα !!

Σταύρος Γρύλλης, Γ1

(Ο Σταύρος είναι ο νεαρότερος Έλληνας drifter , αλλά δεν είναι μόνο αυτό1 Είναι και άριστος μαθητής και το απέδειξε με αυτή την εξαιρετική εργασία στην Ιστορία!)

Πάσχα με βιβλία!

Βιβλιοπροτάσεις για τις διακοπές του Πάσχα. 

Βιβλία για εφήβους και μη, βιβλία για όσους αγαπούν την ανάγνωση και τα ταξίδια του μυαλού. Καλή Ανάσταση σε όλους!

Βερολίνο, γεια

 Wolfgang Herrndorf

Εκδόσεις: Κριτική

Ο αφηγητής Μάικ Κλίνγκενμπεργκ, παιδί μιας αλκοολικής και ενός αδιάφορου πατέρα, είναι καλός μόνο στο άλμα εις ύψος και στη ζωγραφική, ενώ όλοι στην τάξη του τον έχουν στο περιθώριο. Το τέλος του χρόνου τον βρίσκει απογοητευμένο επειδή η ενδόμυχη αγάπη του, Τατιάνα, δεν τον καλεί στο πάρτι που θα κάνει. Από την άλλη, ο Αντρέι Τσιχάτσοφ ή Τσικ, Ρώσος εμιγκρές, όταν δεν πίνει είναι πολύ δυνατός στα μαθηματικά, αλλά γενικά είναι βρόμικος και φέρεται παράξενα. Τους ενώνει ένα Λάντα, που τους φέρνει στους γερμανικούς δρόμους κατά τις καλοκαιρινές διακοπές…

Αλάστρα-Το βιβλίο των δύο κόσμων

Συγγραφέας: Γιώργος Παναγιωτάκης

Εκδόσεις: Πατάκης

Όταν η Βικτώρια και ο Χρήστος μαθαίνουν ότι θα περάσουν μια ολόκληρη εβδομάδα από τις διακοπές τους στο σπίτι της προγιαγιάς τους, δε χαίρονται καθόλου. Και αυτό γιατί: α) το σπίτι βρίσκεται στη μέση ενός μακρινού σκοτεινού δάσους, β) η προγιαγιά τους είναι κακότροπη και τρομακτική και γ) μέχρι τότε δε γνώριζαν καν ότι είχαν προγιαγιά!

Σύντομα, θα ανακαλύψουν κι άλλους λόγους για να ανησυχούν. Για παράδειγμα, μέσα στο σπίτι υπάρχει ένα απαγορευμένο βιβλίο που μοιάζει να γράφεται μόνο του κάθε βράδυ. Οι ήρωες αυτού του βιβλίου έχουν πολλές ομοιότητες με τον Χρήστο και τη Βικτώρια. Με τη διαφορά πως ζουν σε έναν παράξενο, μυθικό κόσμο, όπου μόλις έχει ξεσπάσει ένας φοβερός πόλεμος ανάμεσα στους ανθρώπους και στις τρεις φυλές των στοιχειών  – τα πλάσματα του Δάσους, της Θάλασσας και του Κάτω Κόσμου.

Άραγε, πού οδηγεί το πηγάδι σε σχήμα κλειδαρότρυπας που βρίσκεται έξω από το σπίτι; Ποια είναι η πραγματική ταυτότητα της προγιαγιάς τους και ποια η αποστολή της; Και το σημαντικότερο: Γίνεται κάποιος να μπει σε ένα βιβλίο ή να αλλάξει θέση με τα πρόσωπα που ζουν και αναπνέουν στις σελίδες του; 

Μια συναρπαστική περιπέτεια που διαδραματίζεται σε δύο αντικριστούς κόσμους. Δυο κόσμους  με τα δικά τους μαγικά πλάσματα, τα δικά τους προβλήματα και τους δικούς τους αγώνες που πρέπει να δοθούν.      

Η εφεύρεση του Ουγκό Καμπρέ

Συγγραφέας: Brian Selznick
Μεταφραστής: Αργυρώ Πιπίνη

Ορφανό, συντηρητής ρολογιών και κλέφτης, ο δωδεκάχρονος Ουγκό ζει πίσω από τους τοίχους ενός πολυσύχναστου σιδηροδρομικού σταθμού του Παρισιού. Η επιβίωσή του εξαρτάται από τα μυστικά και την ανωνυμία του. Όταν όμως ξαφνικά ο κόσμος του μπλέκεται με τη ζωή ενός παράξενου κοριτσιού και του ιδιοκτήτη ενός μικρού μαγαζιού παιχνιδιών στον σιδηροδρομικό σταθμό, η μυστική ζωή του Ουγκό καθώς και το πιο πολύτιμο μυστικό του κινδυνεύουν. Ένα ακατανόητο σχέδιο, ένα πολύτιμο σημειωματάριο, ένα κλεμμένο κλειδί, ένας μηχανικός άνθρωπος και ένα κρυμμένο μήνυμα συναντιούνται στην Εφεύρεση του Ουγκό Καμπρέ.
Η εφεύρεση του Ουγκό Καμπρέ είναι ένα εκθαμβωτικό κινηματογραφικό ταξίδι από έναν θαρραλέο και καινοτόμο παραμυθά, καλλιτέχνη και συγγραφέα. Ο Μπράιαν Σέλζνικ περιγράφει το βιβλίο του ως εξής: «Oύτε μυθιστόρημα ούτε εικονογραφημένο βιβλίο ούτε κόμικ ούτε γκράφικ νόβελ ή ταινία, αλλά μάλλον ένας συνδυασμός όλων αυτών». Με 284 σελίδες αυθεντικών εικόνων και συνδυάζοντας στοιχεία από εικονογραφημένο βιβλίο, κόμικ και κινηματογράφο, ο Σέλζνικ παραβιάζει την κλασική δομή του μυθιστορήματος, για να δημιουργήσει μια τελείως νέα εμπειρία ανάγνωσης.
Η κύρια έμπνευση για το βιβλίο είναι η αληθινή ιστορία του Ζορζ Μελιές, πρωτοπόρου του κινηματογράφου των αρχών του εικοστού αιώνα, η ιστορία των ταινιών του που διασώθηκαν και η συλλογή του από μηχανικές κουρδιστές μορφές, τα ονομαζόμενα «αυτόματα». Στο τέλος της ζωής του ο Μελιές ήταν απένταρος (αν και οι ταινίες του προβάλλονταν ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες) και δούλευε σε ένα μαγαζάκι με παιχνίδια στον σιδηροδρομικό σταθμό του Παρισιού. Ο Σέλζνικ ζωγράφισε στο βιβλίο την πραγματική εξώπορτα του Μελιές.

Το βιβλίο ήταν για πολλές εβδομάδες στη λίστα των μπεστ σέλερ των New York Times και της USA Today, κέρδισε το Μετάλλιο Κάλντεκοτ για το πιο αξιόλογο αμερικανικό εικονογραφημένο βιβλίο, έφτασε στους τελικούς διεκδικητές του National Book Award, πήρε το βραβείο Καλύτερου Βιβλίου της Χρονιάς από το Publishers Weekly και το βραβείο Καλύτερου Εικονογραφημένου Βιβλίου των New York Times. Επίσης έχει γυριστεί σε ταινία από τον βραβευμένο με Όσκαρ σκηνοθέτη Μάρτιν Σκορσέζε. Ο Μάρτιν Σκορτσέζε κέρδισε τη Χρυσή Σφαίρα σκηνοθεσίας για το Hugo. 

Άννα Φρανκ: ένα κόμικ-βιογραφία (Σε συνεργασία με το Σπίτι της Άννας Φρανκ)

Συγγραφέας: Sid Jacobson
Μεταφραστής: Μαρίζα Ντεκάστρο
Σχεδιασμός Εξωφύλλου: Εικονογράφηση εξωφύλλου Ernie Colon, Επιμέλεια εξωφύλλου Francesca Leoneschi, Σχεδιασμός εξωφύλλου Andrea Cavallini

Η Άννα Φρανκ έγραφε το ημερολόγιό της από τις 12 Ιουνίου 1942 μέχρι την 1η Αυγούστου 1944. Σκόπευε να το εκδώσει. Ακούγοντας τον εξόριστο στο Λονδίνο Ολλανδό Πρέσβη να ανακοινώνει μέσα από το ραδιόφωνο πως μετά τη λήξη του πολέμου θα αναζητούσε ντοκουμέντα (ημερολόγια, γράμματα κά) για τα εγκλήματα της γερμανικής κατοχής, είχε μάλιστα ξεκινήσει να το επιμελείται για να το εκδώσει.

Δεν πρόλαβε... Έγινε ηρωίδα χωρίς τη μεσολάβηση κανενός επισήμου.

Αυτό το κόμικ είναι μία βιογραφία της Άννας Φρανκ που εκδίδεται σε συνεργασία με το μουσείο «Σπίτι της Άννας Φρανκ» στο Άμστερνταμ.

Βρισκόµαστε στο 1918 και η Ευρώπη βγαίνει µε δυσκολία από τον εφιάλτη του Α΄ Παγκοσµίου πολέµου: µία σύγκρουση που σφραγίστηκε από τις µάχες των χαρακωµάτων, όπου πάνω από εννέα εκατοµµύρια στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους και είκοσι εκατοµµύρια περίπου τραυµατίστηκαν. Ο Γερµανοεβραίος Όττο Φρανκ είναι ανάµεσα στους λίγους τυχερούς που επιστρέφουν σώοι και αβλαβείς στην πατρίδα τους. Μία Γερµανία βαριά τραυµατισµένη από τη φρίκη που έχει µόλις βιώσει, αφόρητα πιεσµένη από το βάρος των πολεµικών αποζηµιώσεων που πρέπει να πληρώσει. H ζωή όµως είναι φτιαγµένη για να συνεχίζεται κι ενώ η παγκόσµια πολιτική τάξη µπαίνει σε νέες βάσεις, όπως ορίστηκαν από τον πόλεµο, εκατοµµύρια άνθρωποι αρχίζουν πάλι να ζουν, προσπαθώντας, µέρα µε τη µέρα, να σβήσουν τις αναµνήσεις της βίας: το ίδιο κάνει και ο υπολοχαγός Φρανκ και η σύζυγός του Έντιθ, οι οποίοι το 1925 είναι ένα νεαρό ερωτευµένο ζευγάρι, που βλέπει την ευτυχία του να κορυφώνεται µε τη γέννηση δύο υπέροχων κοριτσιών. Μέσα στην ασφάλεια της οικογένειας Φρανκ, η γλυκιά, ήσυχη Μαργκό και η µικρότερη και πιο ζωηρή Άννα περνούν γαλήνια παιδικά χρόνια, παρόλο που τα τερτίπια της παγκόσµιας ιστορίας και οι συνέπειες της εθνικής πολιτικής δυσχεραίνουν κάθε µέρα όλο και περισσότερο τη ζωή όλων. Η Άννα είναι µια ανέµελη παιδούλα τριών χρόνων όταν το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόµµα κερδίζει για τα καλά έδαφος στο γερµανικό κοινοβούλιο και τεσσάρων χρόνων µόλις όταν ο Αδόλφος Χίτλερ χρίζεται καγκελάριος. Ακόµη δεν µπορεί να διαβλέψει τον νέο εφιάλτη που θα ζήσει η ίδια και εκατοµµύρια άλλοι Εβραίοι: τον εφιάλτη µιας χαµένης ζωής, µιας αξιοπρέπειας που κοµµατιάζεται και ποδοπατείται, τον ατέλειωτο τρόµο εξαιτίας της ανθρώπινης αγριότητας, που η Άννα, έφηβη ήδη κι αναγκασµένη να κρύβεται από τους ναζιστές σε ένα µυστικό καταφύγιο, περιγράφει, µέρα µε τη µέρα, στο περίφηµο ηµερολόγιο που θα την κάνει αργότερα διάσηµη, όσο και ο Shoah, ένα εξαιρετικά δυνατό πρόσωπο-σύµβολο.

Το βιβλίο κλείνει µε τη µαρτυρία του µοναδικού επιζώντα, του πατέρα της Άννας, αναφορικά µε την ανακάλυψη και δηµοσίευση του ηµερολογίου.

Υπέροχος κόσμος

Συγγραφέας: Φίλιππος Μανδηλαράς

Εκδόσεις: Πατάκης

Δεκατέσσερις έφηβοι από μια υποβαθμισμένη περιοχή πολύ κοντά στο κέντρο της Αθήνας, περιμένουν –ο καθένας για τον δικό του λόγο– το αποχαιρετιστήριο πάρτι του γυμνασίου, το οποίο θα γίνει στον χώρο του σχολείου τους.

Όμως, μια σειρά ατυχών συμπτώσεων και ένας ασυνείδητος μικροκακοποιός αδερφός οδηγούν μια παρέα από κλεφτρόνια στο σχολείο το βράδυ της προηγουμένης, με σκοπό να κλέψουν τα ακριβά ηχητικά μηχανήματα που βρίσκονται κλειδωμένα στο σχολείο.

Την ίδια ώρα, ένας από τους έφηβους ήρωες καταφέρνει να τους φωτογραφίσει και να εκβιάσει τον αρχηγό τους ώστε να επιστρέψει τα κλοπιμαία στο σχολείο πριν το μεσημέρι, για να μπορέσει να γίνει το πάρτι.

Αυτό που ακολουθεί είναι από τη μία ο αγώνας της συμμορίας να κρατήσει με νύχια και με δόντια τα ακριβά μηχανήματα, κι από την άλλη αυτός όλων των συμμαθητών να πάρουν πίσω τα μηχανήματα ώστε να γίνει το πάρτι. Στην πλοκή αυτή ξετυλίγονται σε πρώτο πρόσωπο οι φωνές των δεκατεσσάρων εφήβων, οι αναζητήσεις, οι ανησυχίες, οι πόθοι και οι έρωτές τους, δημιουργώντας τελικά μια ολοζώντανη τοιχογραφία του κόσμου τους. 

Γιατί –όπως φαίνεται σίγα σιγά– το πάρτι είναι μόνο η αφορμή για να έρθουν όλοι πιο κοντά, να γνωρίσουν τα όριά τους (αλλά κι αυτά του διπλανού τους), να συγκρουστούν, να φιλοσοφήσουν, να εκμυστηρευτούν, να αγκαλιαστούν, να ερωτευτούν, να θρηνήσουν και, πάνω απ’ όλα, να ονειρευτούν. Να συνειδητοποιήσουν, τελικά, ότι ζουν σ’ έναν υπέροχο κόσμο γιατί, παρότι ζουν στην πληγιασμένη πλευρά της πόλης, μπορούν να μεταποιούν τη σκοτεινή ύλη της καθημερινότητάς τους σε γέλιο, αγκαλιές κι αγάπη. Μπορούν ακόμα να κουρδίζουν πότε πότε το «εγώ» τους στην κλίμακα του «εμείς».

Αναζητώντας την Όντρεϋ

Συγγραφέας: Sophie Kinsella
Μεταφραστής: Στέλλα Κάσδαγλη

Εκδόσεις: Πατάκης

Η Όντρεϋ είναι 14 ετών και έχει πολλά στο κεφάλι της: πρώτα πρώτα μια αγχώδη διαταραχή και ένα σωρό φοβίες που την εμποδίζουν ακόμα και να βγει από το σπίτι, εξαιτίας ενός γεγονότος bullying – αλλά αυτά τα λέει καλύτερα η ίδια στο βιβλίο. Έχει και τους γονείς της, που δυσκολεύονται πάρα πολύ να καταλάβουν πώς λειτουργεί το μυαλό ενός εφήβου, και τον αδερφό της τον Φρανκ, που ίσως (ίιιισως) να έχει μια εμμονή με τα παιχνίδια στον υπολογιστή και που διαρκώς ξεφυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν. Με λίγα λόγια, το σπίτι της είναι ένα ατελείωτο ναρκοπέδιο, το οποίο –επιπλέον– η ψυχολόγος της της ανέθεσε να κινηματογραφήσει.

Μέσα σε όλα να προσθέσουμε κι έναν φίλο του μεγάλου της αδελφού, τον Λάινους, που στην αρχή την τρομάζει –όπως όλοι–, αλλά στη συνέχεια θα γίνει εκείνος που θα τη βοηθήσει να βγει σιγά σιγά από τον μικρό ασφυκτικό κόσμο της και να ζήσει την πραγματική ζωή, με όλες τις υπέροχες στιγμές και τα ζιγκ ζαγκ της.

Η Σόφι Κινσέλλα, πασίγνωστη από τη σειρά Ψωνίζω, άρα υπάρχω, γράφει το πρώτο της εφηβικό μυθιστόρημα και είναι... σαν να βρίσκεται μέσα στο μυαλό σου.

Θα την αγαπήσεις για τον αστείο τρόπο με τον οποίο εκφράζει τα όσα σκέφτεσαι και περιγράφει σκηνές της καθημερινότητας που μπορεί καμιά φορά να νόμιζες ότι είναι περίεργες και μόνο δικές σου.

Για να μη λέμε πολλά: ένα βιβλίο για σένα, που, όταν το τελειώσεις, μπορεί και να το δώσεις στη μαμά σου μήπως και σε καταλάβει καλύτερα. Ποτέ δεν ξέρεις!

Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΗΣ ΛΕΡΟΥ. Περιπέτεια στο νησί της Άρτεμης

Συγγραφέας: ΣΤΟΦΟΡΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ

Εκδόσεις: Κέδρος

Μια παρέα από αγόρια και κορίτσια ταξιδεύει για διακοπές στη Λέρο.
Εκεί τα παιδιά θα γνωρίσουν καινούριους φίλους και θα ζήσουν μια συναρπαστική αλλά συγχρόνως επικίνδυνη περιπέτεια, αφού, προσπαθώντας να διαφυλάξουν ένα έγγραφο μοναδικής σημασίας για την ιστορία του νησιού, θα βρεθούν αντιμέτωπα με μια αδίστακτη συμμορία.

Ένα μυθιστόρημα γεμάτο καλοκαίρι, θάλασσα, ζήλιες, παιδικούς έρωτες και... μερικούς ενηλίκους που συχνά φέρονται σαν παιδιά.

Αλλά και με ένα σπουδαίο και επίκαιρο κοινωνικό μήνυμα, μια που ένας από τους πρωταγωνιστές είναι ο μικρός Ελίας, πρόσφυγας από τη Συρία. Μαζί με την οικογένειά του θα γνωρίσει το σκληρό πρόσωπο της εποχής, θα γευτεί όμως και τη ζεστασιά της αλληλεγγύης και της φιλίας.

Η ΚΛΕΦΤΡΑ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

ΜΑΡΚΟΥΣ ΖΟΥΣΑΚ

Εκδόσεις: Ψυχογιός

Τι θα γινόταν αν έπρεπε να κρύψεις κάτι για να το σώσεις;

Όταν η νεαρή Λίζελ φτάνει στο σπίτι των θετών γονιών της, έχοντας χάσει την οικογένειά της, το μόνο που κρατάει στα χέρια της είναι το κλεμμένο εγχειρίδιο ενός νεκροθάφτη, το οποίο δεν μπορεί καν να διαβάσει, αφού δεν ξέρει γραφή και ανάγνωση. Αυτή θα είναι και η αρχή της καριέρας της ως… κλέφτρας. Η Λίζελ θα αρχίσει να κλέβει βιβλία - βιβλία που πετάνε οι ναζί στη φωτιά για να τα κάψουν, βιβλία από τη βιβλιοθήκη του δημάρχου, βιβλία που τη συντροφεύουν στις περιπέτειές της παρέα με το φίλο της, Ρούντι, στους δρόμους της πόλης, βιβλία που θα γεμίσουν τις ώρες του άλλου φίλου της, του κυνηγημένου Μαξ. Κι ενώ οι βόμβες των Συμμάχων πέφτουν συνεχώς και οι σειρήνες ουρλιάζουν, η Λίζελ μοιράζεται τα βιβλία της με τους γείτονές της στα καταφύγια και βρίσκει σ' αυτά παρηγοριά. Μέχρι που κάποια μέρα η σειρήνα θα αργήσει να σφυρίξει…

Μια αξέχαστη ιστορία για τη δύναμη της ανθρωπιάς, τις ανατροπές της ζωής, αλλά και για την αστείρευτη γοητεία των βιβλίων!

 Vincent

Βίνσεντ Βαν Γκογκ
Barbara Stok
Μετάφραση: Μαργαρίτα Μπονάτσου

Εκδόσεις: Αιώρα

Τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του ο Βίνσεντ βαν Γκογκ εγκατέλειψε το Παρίσι και εγκαταστάθηκε στη νότια Γαλλία. Ερωτεύτηκε το τοπίο και το φως, ζωγράφιζε ακατάπαυστα και με πάθος. Είναι η περίοδος που μπήκε σ’ έναν διαρκή διάλογο με την τέχνη, με τις ιδέες και τα όνειρά του: δημιούργησε τα πιο ωραία έργα του, ονειρεύτηκε να στήσει μια εστία καλλιτεχνών, βασανίστηκε από την ψυχασθένειά του – που κορυφώθηκε στο γνωστό επεισόδιο με το κόψιμο του αυτιού.

Με φωτεινά, δυνατά χρώματα, όπως στα έργα του, η Μπάρμπαρα Στοκ, βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα και στις επιστολές που αντάλλασσε με τον αδερφό του Τέο, ζωντανεύει τον Βίνσεντ και του δίνει φωνή. Ξετυλίγοντας πτυχές του χαρακτήρα του, τόσο στις δημιουργικές στιγμές του όσο και στις εξάρσεις της ψυχικής του αστάθειας, μας αποκαλύπτει τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από τα μοναδικά έργα τέχνης.

Μα γιατί μου φταίνε όλα;!

Βασίλης Παπαθεοδώρου

Εικονογράφηση:
Τάσος Μαραγκός – TASMAR

Εκδόσεις: Κέδρος

Για όσους τους φταίνε τα πάντα, για όσους τρώγονται με τα ρούχα τους, για όσους δεν είναι ευχαριστημένοι με τίποτα, για όσους τους λένε μίζερους και γκρινιάρηδες... αυτό είναι το βιβλίο τους. Αν είσαι από εκείνους που έχεις όλη την καλή διάθεση να βρεις κάτι στραβό στα πάντα και να σου χαλάσει το κέφι, ίσως και να ταυτιστείς. Μπορεί να σου αρέσει κάπως, αλλά σίγουρα θα στραβώσεις και μ’ αυτό.

Με δανεική ταυτότητα (Dancing Arabs)

Η τελευταία ταινία για φέτος δεν άγγιξε το κοινό μας  λόγω της ιδιαιτερότητας του θέματος. Το θέμα της –ένα νεαρός Άραβας που  φοιτά σε σχολείο εβραϊκό, ερωτεύεται συμμαθήτρια του Εβραία και παράλληλα φροντίζει νεαρό Εβραίο με μυική δυστροφία – είχε αρκετό ενδιαφέρον για όσους έχουν μια ιδέα του παλαιστινιακού προβλήματος.  Επίσης ενδιαφέρουσα ήταν η προσέγγιση του σκηνοθέτη που παρουσίασε τα γεγονότα δίχως ίχνος διδακτισμού . Τα μηνύματα πολλά : το θέμα της ταυτότητας και του πολιτιστικού υπόβαθρου, ο έρωτας ανάμεσα σε άτομα διαφορετικής εθνικότητας αλλά και θρησκείας, η οικειοποίηση μιας διαφορετικής ταυτότητας προκειμένου το άτομο να αλλάξει ζωή.

Κλείνοντας το πρόγραμμα της κινηματογραφικής Λέσχης για φέτος και κάνοντας μια αποτίμηση της χρονιάς οι υπεύθυνες του προγράμματος νιώθουν την ανάγκη να ευχαριστήσουν τους μαθητές που στήριξαν για έκτη χρονιά το πρόγραμμα, παρακολούθησαν τις ταινίες με ενδιαφέρον και αγάπησαν το πρόγραμμα!! Τα λέμε του χρόνου με νέες ταινίες και άλλους μαθητές!

Ξεχωριστό το ευχαριστώ μας για την Κατερίνα μας, που, παρόλο που βρίσκεται πια στη Β Λυκείου, μας τιμά συχνά πυκνά με την παρουσία της και αυτή τη φορά ανέλαβε να γράψει και την κριτική της ταινίας!

Η ταινία που προβλήθηκε την περασμένη Κυριακή ήταν μια σχετικά καλή ταινία κατά τη γνώμη μου. Ένας Άραβας μαθητής ξεκινά να φοιτά σε ένα ιδιωτικό σχολείο στην Ιερουσαλήμ. Έτσι προσπαθεί να προσαρμοστεί σε αυτό το σχολείο και σε αυτήν την κοινωνία, όπου ζουν μόνο Εβραίοι. Η έχθρα, όμως, που υπάρχει ανάμεσα στους Εβραίους και στους Άραβες καθιστά την κατάσταση δυσχερέστερη. Έτσι μέσα από τις δυσκολίες που βιώνει ο συγκεκριμένος μαθητής, μεταδίδεται στο θεατή το μήνυμα ότι είναι σχεδόν αδύνατο να προσαρμοστεί κανείς σε ένα τέτοιο περιβάλλον.

 Και ο πρωταγωνιστής της ταινίας για να το καταφέρει αναγκάστηκε, κυριολεκτικά, να αλλάξει ταυτότητα. Κάτι που είναι αδιανόητο για τον καθένα μας.

Βλέποντας, λοιπόν αυτήν την ταινία γίνεται αντιληπτό στον καθένα ότι ο πόλεμος δεν προκαλεί μόνο ένα τεράστιο πλήθος θανάτων, αλλά καλλιεργεί και συναισθήματα απέχθειας μίσους και εντείνει τη ρατσιστική συμπεριφορά ακόμα και στον άμαχο πληθυσμό. Οπότε παρόλο που δε δίνεται τόσο βάση στην προβολή πολεμικών σκηνών, δεν παραλείπονται τόσο τα αντιπολεμικά όσο και τα αντιρατσιστικά μηνύματα.

Κατερίνα Παπαδάκη, μαθήτρια Β Λυκείου

Ο αγώνας μας είναι μεγάλος και η αγάπη για την πατρίδα ακόμη μεγαλύτερη. (Γράμματα από το πολιορκημένο Μεσολόγγι)

Αγαπητή μητέρα,

Έχει πέσει πείνα στο Μεσολόγγι, καθώς οι Τούρκοι μας έχουν περικυκλώσει και δεν έχουμε άλλες προμήθειες. Πολλοί νέοι πολεμιστές πέφτουν  στο πεδίο της μάχης και σκοτώνονται. Αυτή τη στιγμή που σου μιλάω βρίσκομαι εκεί που είναι μαζεμένοι όλοι οι στρατιώτες. Έπεσε η νύχτα και τα πάντα έχουν σωπάσει. Όμως αυτή η σιωπή με ανησυχεί. Δεν ξέρω πόσο θα ζήσω ακόμα. Εκτός από τον Τούρκο μας πολεμά η πείνα και οι αρρώστιες. Η κατάσταση είναι τραγική. Οι άνθρωποι , αφού τελείωσαν τα γαϊδούρια, έχουν αρχίσει να τρώνε γάτες και σκύλους, χωρίς να νοιάζονται για το αν είναι καθαρά. Εγώ ευτυχώς έχω ακόμα λίγο αλεύρι και βρίσκω και κάποια χόρτα πού και πού.

Όμως καλή μου μητέρα, ο αγώνας μας μου δίνει δύναμη. Μπορεί κάθε μέρα που ξυπνώ να δυσκολεύομαι να σταθώ όρθιος από την αδυναμία, όμως την ίδια στιγμή βρίσκω κουράγιο. Ο αγώνας μας είναι μεγάλος και η αγάπη για την πατρίδα ακόμη μεγαλύτερη.

Μη φοβάσαι μάνα! Ξέρω ότι θα αντέξουμε!

Ο γιος σου, Σταύρος

Σταύρος Γρύλλης, Γ1

Αγαπητή θεία,

Έπειτα από τόσους μήνες πολιορκίας, όλα γύρω μας είναι ερείπια από τις οβίδες των εχθρών. Οι επαναστατικές μας σημαίες όμως , κυματίζουν περήφανα στα τείχη του Μεσολογγίου. Οι Τούρκοι νομίζουν ότι θα παραδοθούμε σύντομα. Στην πραγματικότητα , όμως δε γνωρίζουν την αγάπη που έχουμε για την πατρίδα μας και αυτό μας δίνει περισσότερη δύναμη για να κερδίσουμε τη μάχη. Η πείνα και η δίψα θερίζει εμάς και ακόμα περισσότερο τις αδύναμες ψυχές των παιδιών μας.

Η τροφή μας – αν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι- αποτελείται από ζώα και τρωκτικά –τα οποία έχουν ξεκινήσει και λιγοστεύουν- καθώς και μεγάλες ποσότητες από αρμυρίκια . και όλα αυτά για να μπορέσουμε να τα καταφέρουμε. Το κρύο υπερβολικό . Τα ξύλα τελειωμένα και φωτιά δε μπορούμε να ανάψουμε . Σαν τη σκουριά στο σωλήνα που τον καταστρέφει σιγά σιγά , έτσι και μας μαστίζουν και μας τρώνε οι ασθένειες. Οι νεκροί αμέτρητοι , όχι μόνο από τους βομβαρδισμούς , αλλά και από τη πείνα.

Μανάδες σφάζουν τα παιδιά τους και αυτοκτονούν οι ίδιες για να γλυτώσουν από τη φρίκη της πολιορκίας. Απελπισία. Που θα μας οδηγήσει όλο αυτό άραγε; Πρωί-βράδυ προσευχόμαστε στο Θεό να μας βοηθήσει , αλλά εκείνος τίποτε. Ούτε καν ένα σημάδι να μας δείξει ότι θα σωθούμε. Παρόλα αυτά η ελπίδα βρίσκεται πάντα μες στην ψυχή μας!

Με αγάπη, η ανιψιά σου Γεωργία

Γεωργία Διακονικολή, Γ1

Αγαπημένη μου θεία,

Σου γράφω γιατί ήθελα να μιλήσω σε κάποιον . Αυτές μπορεί να είναι οι τελευταίες μέρες της ζωής μου. Η κατάσταση είναι τραγική. Ο Νικόλας μου υποφέρει και δεν έχω να τον ταΐσω ένα εξάχρονο που έχει ζήσει τα χειρότερα αυτές τις μέρες. Πολλά παιδιά έχουν πεθάνει αυτές τις μέρες βλέποντας πρώτα τον θάνατο όλων των αγαπημένων τους προσώπων.

Ο πατέρας του , όπως γνωρίζεις, έχει ήδη σκοτωθεί πολεμώντας γενναία για την ελευθερία της πατρίδας. Με ρωτάει συνέχεια γι αυτόν και δεν ξέρω τι να του πω. Τα τρόφιμα έχουν τελειώσει εδώ και μέρες. Έχουμε ξεκινήσει αν τρώμε ακάθαρτα ζώα , χόρτα και αρμυρίκια. Βλέποντας το σπουργίτι να βρίσκει σπόρους για το παιδί του και γνωρίζοντας πώς δε μπορώ να κάνω τίποτε για το δικό μου παιδί, βλέποντας το να αργοπεθαίνει μέρα με τη μέρα, νιώθω ζήλια , θυμό και θλίψη.

Έχει αρχίσει να ακούγεται πώς η μόνη λύση αυτής της κατάστασης είναι η έξοδος . Τουλάχιστον θα πεθάνουμε γενναία παλεύοντας για την ελευθερία μας. Θέλω λοιπόν να σε αποχαιρετήσω αγαπημένη μου θεία , γιατί δεν ξέρω αν θα σε ανταμώσω πάλι ζωντανή. Χαιρέτησε  μου και την υπόλοιπη οικογένεια και δείξτε κουράγιο, θάρρος και αγωνιστικότητα για τη λευετεριά του έθνους μας!

Με αγάπη, η ανιψιά σου Κάτια

Κάτια Σπύρου, Γ5

Πολυαγαπημένα μου παιδιά,

Ευχαριστώ κάθε μέρα το θεό, που προλάβατε και φύγατε από το Μεσολόγγι. Εδώ η κατάσταση είναι τραγική. Άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα, παιδιά και νέοι που είχαν μέλλον μπροστά τους γίνονται ζωντανοί νεκροί και οι ηλικιωμένοι, κάθε μέρα που ξυπνούν εύχονται να είναι η τελευταία τους. Οι Τούρκοι έχουν κλείσει τις εισόδους έτσι ώστε κανείς πια δε μπορεί να μας φέρει τρόφιμα.

Δε σας το κρύβω πώς ορισμένες φορές φοβάμαι, φοβάμαι για το τι θα επακολουθήσει, όχι για μένα , αλλά για τους υπόλοιπους. Εγώ έτσι και αλλιώς δε μπορώ να γίνω χειρότερα. Η μοναξιά μου τρώει τα σωθικά και ο σκελετωμένος πλέον εαυτός μου δε μπορεί να κάνει τίποτα.

Αναπολώ ξανά και ξανά τις μέρες που ήμασταν όλοι μαζί. Νοστάλγησα τις στιγμές μας και πονάω καθώς σκέφτομαι ότι τίποτε δε θα είναι πια το ίδιο.  Η μόνη μου συντροφιά είναι η ανάμνηση σας και το τουφέκι μου που πλέον δεν το χρειάζομαι, δε μπορεί αν με σώσει.

Πιθανόν αυτό το γράμμα να είναι το τελευταίο που σας στέλνω και θα είμαι πανευτυχής εάν φτάσει στα χέρια σας. Σας εύχομαι ολόψυχα ό,τι καλύτερο. Να προσέχετε τη μητέρα σας και να βοηθάτε και να αγαπάτε ο ένας τον άλλον. Μην με ξεχάσετε .Θα σας προσέχω από κει ψηλά.

Με αγάπη, ο πατέρας σας.

Ματίνα Τρακόσα, Γ5